 |
 |
 |
|
|
 |
|
|
| |
|
| |
ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΗΝΑ
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 |
| |
|
| |
|
| |
Άλλο ένα Θιβέτ |
 |
|
| |
Τα πρώτα δευτερόλεπτα του επεισοδίου στο Ουρούμτσι κύλισαν σχεδόν ανέμελα δεδομένων όσων είχαν συμβεί την προηγούμενη εβδομάδα. Και σε καμία περίπτωση, δεν προοιωνίζονταν αυτό που θα ακολουθούσε. Μια βδομάδα πριν οι εθνοτικές ταραχές που ξέσπασαν στην πόλη προκάλεσαν το θάνατο σχεδόν 200 ανθρώπων σε μία από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις στην Κίνα μετά τη σφαγή της Πλατείας Τιεν Αν Μεν πριν από 20 χρόνια. Η κινεζική κυβέρνηση έστειλε στο Ουρούμτσι, πρωτεύουσα της Σιντζιάνγκ, της αυτόνομης περιφέρειας των Ουιγούρων, δυνάμεις καταστολής που αριθμούσαν αρκετές δεκάδες χιλιάδες προκειμένου να επαναφέρουν την τάξη ανάμεσα στους Χαν και τους Ουιγούρους. Μπορεί οι Χαν να κυριαρχούν στην κινεζική κοινωνία αλλά οι Ουιγούροι, ένας τουρκόφωνος λαός της Κεντρικής Ασίας, διεκδικούν αυτή τη δυτική ακριτική περιοχή ως πατρίδα των προγόνων τους.
Οι δυνάμεις ασφαλείας των Χαν είχαν παραταχτεί σε κάθε δρόμο της συνοικίας των Ουιγούρων στο Ουρούμτσι με εξοπλισμό καταστολής διαδηλώσεων και αυτόματα. Ο μόνος θόρυβος που ακουγόταν ήταν από τα μεγάφωνα που είχαν τοποθετηθεί σε φορτηγά τα οποία περιφέρονταν στους δρόμους της αγοράς και μετέδιδαν καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις περί εθνικής αρμονίας.
ΚΕΙΜΕΝΟ: Μάθιου Τίγκ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Κάρολιν Ντρέικ
|

|
|
| |
| |
Η νεκρανάσταση ενός νησιού |
 |
|
| |
 |
Το νησί Σάουθ Τζόρτζια (ή Νότια Γεωργία επί το ελληνικότερον) ξεπροβάλλει από τη θάλασσα απότομο και τραχύ. Είναι ένα τόξο 180 χλμ. από σκοτεινές ανταρκτικές κορυφές, πεδίων πάγου και κάθετων παγετώνων. Από κατάστρωμα πλοίου το νησί μοιάζει με ξαφνική οπτασία, σαν να αναδύονται τα Ιμαλάια μετά τον Κατακλυσμό. Για πολικό νησί που είναι τόσο βραχώδες και άγριο, το μισό καλυμμένο με μόνιμα χιόνια και πάγους και το υπόλοιπο με γυμνά βράχια και βλάστηση τούνδρας, η Σάουθ Τζόρτζια είναι αλλόκοτα αντιφατική. Αμφιθυμική και άπιαστη. Με διαθέσεις ευμετάβλητες, τη μια στιγμή ηλιόλουστη, την άλλη σκοτεινή και βροχερή και μετά ξανά ηλιόλουστη. Σαν ευλογία και κατάρα να έχουν σημαδέψει το νησί ταυτοχρόνως. Ελάχιστες περιοχές του πλανήτη εμφανίζουν τόσες αμφισημίες και τόσα παράδοξα.
Το πρώτο παράδοξο για τον επισκέπτη έχει να κάνει με το από πού έρχεται ο ίδιος. Σε όσους φτάνουν από το βορρά το νησί φαντάζει απαγορευτικά παγωμένο και αλλόκοτο. Όσοι φτάνουν από το νότο, ταξιδεύοντας από την Ανταρκτική Χερσόνησο, βλέπουν στο νησί περίπου την οργιώδη βλάστηση των τροπικών.
ΚΕΙΜΕΝΟ: Κένεθ Μπράουερ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Πόλ Νίκλεν
|
| |
Άλλοι κόσμοι |
 |
|
| |
Οι άνθρωποι χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια για να εξερευνήσουν τον ίδιο τους τον πλανήτη και αιώνες για να κατανοήσουν τους γειτονικούς πλανήτες· τώρα, όμως, ανακαλύπτουν νέους κόσμους κάθε εβδομάδα. Μέχρι σήμερα οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει πάνω από 400 εξωπλανήτες, δηλαδή ουράνια σώματα σε τροχιά γύρω από άλλα άστρα. Σε απόσταση 260 ετών φωτός από τη Γη, ένας «θερμός Κρόνος» περιφέρεται γύρω από το γονεϊκό άστρο του τόσο γρήγορα, ώστε εκεί ένας χρόνος διαρκεί λιγότερο από τρεις μέρες. Σε τροχιά γύρω από ένα άλλο άστρο 150 έτη φωτός μακριά από μας βρίσκεται ένας «θερμός Δίας», που εκτοξεύει την ανώτερη ατμόσφαιρά του προς το διάστημα, σχηματίζοντας μια γιγάντια ουρά. Τρεις σκοτεινοί πλανήτες έχουν εντοπιστεί γύρω από ένα πάλσαρ –τα υπολείμματα ενός άλλοτε πελώριου άστρου που έχει συρρικνωθεί σε έναν περιστρεφόμενο ατομικό πυρήνα στο μέγεθος μιας πόλης–, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι πολλοί πλανήτες έχουν πέσει μέσα στους ήλιους τους ή έχουν εκτοξευθεί έξω από το δικό τους ηλιακό σύστημα και τώρα περιπλανιούνται στο αιώνιο σκοτάδι.
ΚΕΙΜΕΝΟ: Τίμοθι Φέρις
|
 |
|
| |
Οι Χάτζα |
 |
|
| |

|
«Πεινάω» λέει ο Όνγουας, καθισμένος δίπλα στη φωτιά, ανοιγοκλείνοντας ατάραχος τα μάτια του μέσα στην κάπνα. Οι άντρες γύρω του μουρμουρίζουν συναινετικά. Είναι αργά τη νύχτα, βαθιά στο θαμνότοπο της ανατολικής Αφρικής.
Τραγούδι, μια ρυθμική μελωδία, αντηχεί από τον καταυλισμό των γυναικών. Ο Όνγουας κάνει λόγο για ένα δέντρο που εντόπισε κατά τις πρωινές του περιπλανήσεις. Οι άντρες της παρέας έρχονται πιο κοντά. Βρίσκεται σ’ ένα δυσπρόσιτο σημείο, συνεχίζει ο Όνγουας, στην κορφή ενός απόκρημνου λόφου. Όμως το δέντρο, προσθέτει απλώνοντας τα χέρια του σαν κλαριά, είναι γεμάτο μπαμπουίνους. Κι άλλα μουρμουρητά. Σπίθες πετάγονται στον απέραντο έναστρο ουρανό. Και, ξαφνικά, είναι όλοι σύμφωνοι! Σηκώνονται και αρπάζουν τα κυνηγετικά τους τόξα.
Ο Όνγουας είναι περασμένης ηλικίας, ίσως και πάνω από 60 –τα χρόνια δεν είναι μια μονάδα χρόνου που χρησιμοποιεί–, είναι όμως αδύνατος και γυμνασμένος, όπως όλοι οι Χάτζα. Θα πρέπει να έχει ενάμισι μέτρο ύψος. Στα μπράτσα και στο στέρνο του είναι χαραγμένα τα σημάδια μιας ζωής στη ζούγκλα: ουλές από το κυνήγι, από δαγκώματα φιδιών, από βέλη, μαχαίρια, αγκάθια, σκορπιούς.
ΚΕΙΜΕΝΟ: Μάικλ Φινκλ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μάρτιν Σόλερ
|
Όσα παίρνει ο άνεμος
|
 |
|
| |
Εμείς η άνθρωποι πολλά πράγματα τα θεωρούμε δεδομένα. Ένα από αυτά είναι και η δυνατότητά μας να περπατάμε, να μπουσουλάμε ή, όταν πίνουμε ένα ποτηράκι παραπάνω, να μη διστάζουμε να πλησιάσουμε ένα εξαίσιο πλάσμα του αντίθετου φύλου. Τα φυτά όμως δεν έχουν τέτοιες πολυτέλειες. Για ένα μεγάλο μέρος της μακραίωνης ιστορίας τους στον πλανήτη, έπρεπε να γειτνιάζουν, σχεδόν να ακουμπούν μεταξύ τους, προκειμένου να ζευγαρώσουν. Τα βρύα διασκορπίζουν το ωχρό σπέρμα τους στο νερό της βροχής ώστε να πλεύσει προς γειτονικά ταίρια, όπως έκαναν και τα πρώτα φυτά. Ωστόσο, για τη διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη η υγρασία. Έτσι, η βλάστηση επιβίωνε μόνο στις υγρές γωνιές της Γης, όπου τα σταγονίδια ήταν βέβαιο ότι θα έφερναν σε επαφή το αρσενικό με το θηλυκό. Το μεγαλύτερο μέρος της Γης ήταν σκέτο χώμα.
Και μια μέρα, πριν από πάνω από 375 εκατομμύρια χρόνια, μια ομάδα φυτών ανέπτυξε γυρεόκοκκους και σπόρους, και έκτοτε άλλαξαν όλα. Ας μη μασάμε τα λόγια μας.
ΚΕΙΜΕΝΟ: Ρομπ Νταν
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μάρτιν Έγκερλι
|
 |
|
Η εξαφάνιση |
 |
|
| |

|
Την αγκαλιάζει τυλίγοντας σφιχτά τα μπροστινά του πόδια γύρω από τον κορμό της. Εκείνη, παραδομένη στο ταίρι της σαν ανοιχτή παλάμη, μουλιάζει στο ποταμάκι με την κοιλιά της γεμάτη αβγά. Πρόκειται για ένα σπάνιο είδος βατράχων του γένους Atelopus, που ακόμα δεν έχει επίσημη επιστημονική ονομασία και έχει βρεθεί μόνο σε μια στενή ζώνη που συνδέει τους πρόποδες των Άνδεων με τις γειτονικές πεδιάδες του Αμαζονίου. Τα χρώματα στο δέρμα της θηλυκιάς είναι ολοζώντανα – ένα μαύρο μοτίβο πάνω σε κίτρινο, η κοιλιά της κατακόκκινη. Όμως η ίδια είναι νεκρή.
Πάνω απ’ αυτή την τραγική σκηνή, στην άκρη του ρέματος, μια μπουλντόζα τεμπελιάζει με τη μηχανή αναμμένη. Εδώ, σε μια λοφοπλαγιά κοντά στην πόλη Λιμόν στη νοτιοανατολική Δημοκρατία του Ισημερινού, τα έργα οδοποιίας έχουν προκαλέσει μια κατολίσθηση από πέτρες, χώμα και σπασμένα κλαριά, φράζοντας τμήμα του ρυακιού, που περιβάλλεται από δάσος. Ο Λούις Κολόμα πατά προσεκτικά πάνω στις πέτρες, εξετάζοντας την καταστροφή που έχει συντελεστεί στην υδάτινη οδό.
ΚΕΙΜΕΝΟ: Τζένιφερ Χόλαντ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Τζόελ Σαρτούρι
|
|
| |
|
| |
|
| |
ΑΡΧΕΙΟ |
|
| |
|
|
|
 |
 |